Gepubliceerd Laatst bijgewerkt Formule en interpretatie gecontroleerd bij OpenStax; NHW/NPV en NHW2/XNPV bij Microsoft; kasstromen en disconteringsvoet bij CFA Institute en NYU Stern. Eigen basisberekening, rentegevoeligheid, 10% lagere kasstromen en vertraging afzonderlijk nagerekend. Geen actuele markt- of persoonlijke belastinganalyse.
Inhoudsopgave
Je betaalt vandaag €100.000 voor een investering die drie jaar lang €40.000 oplevert. In totaal krijg je €120.000 terug. Dat lijkt €20.000 winst, maar je moet op dat geld wachten. Is de investering dan aantrekkelijk genoeg?
De netto contante waarde (NCW) rekent toekomstige kasstromen terug naar hun waarde vandaag en trekt de investering daarvan af. Zo zie je hoeveel waarde een project volgens jouw aannames toevoegt boven het rendement dat je verlangt.
In het voorbeeld is de NCW bij een rendementseis van 8% ongeveer €3.084 positief. Dat is een andere uitkomst dan de €20.000 die je krijgt door alle bedragen gewoon op te tellen.
Wat is netto contante waarde?
De netto contante waarde heet in het Engels Net Present Value, afgekort NPV. Het is een bedrag in euro’s of een andere valuta, geen rendementspercentage.
Een euro vandaag en een euro over drie jaar zijn niet zomaar gelijkwaardig. Met geld dat je nu hebt, kun je al investeren. Bovendien zijn toekomstige ontvangsten onzeker. Het percentage waarmee je terugrekent heet de disconteringsvoet.
Een eenvoudig voorbeeld: bij een rendementseis van 8% is €108 die je over precies één jaar ontvangt vandaag €100 waard. Want €100 die een jaar met 8% groeit, wordt €108. Terugrekenen doet hetzelfde in omgekeerde richting: 108 / 1,08 = 100.
Contante waarde en netto contante waarde
Contante waarde is de waarde vandaag van een toekomstige kasstroom of reeks kasstromen. Netto contante waarde neemt ook de investering en andere uitgaande kasstromen mee.
“Contant” betekent hier dus niet dat je cash in handen hebt. Het gaat om een berekende waarde op één gekozen tijdstip, meestal vandaag.
De formule voor netto contante waarde
Bij een begininvestering op tijdstip nul en jaarlijkse kasstromen gebruik je:
I₀: de begininvestering, hier geschreven als een positief bedrag dat je aftrekt.
Kₜ: de netto kasstroom in jaar t; ontvangsten zijn positief en betalingen negatief.
r: de disconteringsvoet per jaar, bijvoorbeeld 0,08 voor 8%.
n: het aantal jaren dat je meeneemt.
De algemene regel is: tel alle kasstromen op na terugrekening, inclusief de negatieve kasstroom op tijdstip nul. Trek die investering niet vervolgens nog een tweede keer af.
De periode en rente moeten bij elkaar passen. Een jaarrente hoort bij kasstromen die je in jaren terugrekent. Bij maandperioden gebruik je een passende maandrente of werk je met de werkelijke betaaldata.
Netto contante waarde berekenen in vier stappen
We gebruiken een fictief project met deze aannames:
Je betaalt nu €100.000.
Je ontvangt aan het einde van jaar 1, 2 en 3 telkens €40.000 netto.
De rendementseis is 8% per jaar.
Na jaar 3 stopt het project. Er is geen restwaarde of verdere betaling.
De €40.000 is wat overblijft na de relevante kosten, investeringen en belastingen binnen dit fictieve project. Het is geen omzetbedrag en geen voorspelling voor een echte belegging.
Stap 1: zet de bedragen op de juiste momenten
Eerst betalen, daarna ontvangen
Vandaag−€100.000
Einde jaar 1+€40.000
Einde jaar 2+€40.000
Einde jaar 3+€40.000
Fictief project. De €40.000 is telkens de netto kasstroom. Het project stopt na jaar 3; er is geen restwaarde.
Het moment telt: een ontvangst aan het einde van jaar 3 reken je drie jaar terug. De investering vandaag hoef je niet terug te rekenen.
Stap 2: bereken de contante waarde per jaar
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Moment
Netto kasstroom
Berekening
Contante waarde
Nu
−€100.000
Geen terugrekening
−€100.000,00
Einde jaar 1
+€40.000
40.000 / 1,08
+€37.037,04
Einde jaar 2
+€40.000
40.000 / 1,08²
+€34.293,55
Einde jaar 3
+€40.000
40.000 / 1,08³
+€31.753,29
Dezelfde €40.000 telt minder zwaar naarmate je langer moet wachten.
De drie ontvangsten zijn samen €120.000, maar bij 8% vertegenwoordigen ze vandaag ongeveer €103.084.
Stap 4: trek de begininvestering af
NCW = €103.083,88 − €100.000 = +€3.083,88.
€20.000 verschil in bedragen, €3.084 netto contante waarde
Toekomstige ontvangsten opgeteld€120.000
Teruggerekend naar vandaag bij 8%€103.084
Min de investering vandaag−€100.000
Netto contante waarde+€3.084
Afgeronde bedragen van het fictieve voorbeeld. NCW meet toegevoegde waarde boven de rendementseis; het is geen betaling die je vandaag ontvangt.
Volgens deze aannames voegt het project dus ongeveer €3.084 toe boven de rendementseis van 8%. Je krijgt dat bedrag niet vandaag uitbetaald: het is het verschil tussen twee contante waarden.
Wat betekent een positieve of negatieve NCW?
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Uitkomst
Betekenis bij de gekozen disconteringsvoet
Positief
De contante waarde van ontvangsten is hoger dan die van uitgaven
Nul
Ontvangsten en uitgaven wegen precies tegen elkaar op
Negatief
De ontvangsten compenseren de uitgaven en rendementseis onvoldoende
Een NCW van nul betekent niet dat je geen winst maakt. De rendementseis is al in de terugrekening verwerkt. Bij een normaal project met eerst een uitgave en daarna ontvangsten komt nul overeen met het behalen van die eis.
Een negatieve NCW kan eveneens samengaan met een positief totaalbedrag aan winst. Ons project ontvangt meer dan het kost, maar is bij een rendementseis van 10% toch ongeveer €526 negatief.
Een positieve NCW is geen garantie. De uitkomst kan omslaan als huurders minder betalen, kosten hoger worden of een verkoop later plaatsvindt.
Welke disconteringsvoet kies je?
De disconteringsvoet moet passen bij het risico en de soort kasstroom. Gebruik 8% niet alleen omdat dat in een voorbeeld staat. Een contractuele betaling van een kredietwaardige partij vraagt een andere beoordeling dan een onzekere opbrengst uit een nieuw bedrijf.
Bij een bedrijfswaardering geldt een belangrijk onderscheid:
Kasstromen voor de hele onderneming, vóór betalingen aan financiers, worden doorgaans met de WACC verdisconteerd.
Kasstromen die voor aandeelhouders beschikbaar zijn, worden met hun vereiste rendement verdisconteerd.
Meng die twee niet. Gebruik bovendien een consistente valuta en inflatiebasis: bedragen waarin verwachte inflatie zit, horen bij een nominale disconteringsvoet. Bedragen in koopkracht van vandaag horen bij een reële voet.
De disconteringsvoet verwerkt een rendementseis, maar kan een onrealistische kasstroomprognose niet repareren. Onderbouw beide afzonderlijk.
Hoe gevoelig is de uitkomst?
Onze positieve NCW is maar iets meer dan 3% van de begininvestering. Dat is weinig ruimte als de ontvangsten onzeker zijn. Kijk daarom verder dan de basisuitkomst.
Een andere rendementseis
Met dezelfde drie ontvangsten van €40.000 verandert de uitkomst als volgt:
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Disconteringsvoet
Netto contante waarde, afgerond
6%
+€6.920
8%
+€3.084
10%
−€526
12%
−€3.927
Bij dit kasstroompatroon geldt: hoe hoger je eis, hoe lager de NCW. Voor reeksen met latere uitgaven hoeft dat verband niet overal hetzelfde te zijn.
Minder opbrengst of later geld
Een kleine tegenvaller kan het verschil maken
Basis: €40.000 in jaar 1, 2 en 3+€3.084
10% minder: €36.000 in jaar 1, 2 en 3−€7.225
Eén jaar later: €40.000 in jaar 2, 3 en 4−€4.552
Fictieve scenario’s, steeds €100.000 investering vandaag en 8% disconteringsvoet. De twee tegenvallers zijn afzonderlijk berekend; geen extra vertragingskosten.
Bij 10% lagere jaarlijkse ontvangsten wordt de NCW ongeveer €7.225 negatief. Als dezelfde ontvangsten allemaal één jaar opschuiven, wordt de uitkomst ongeveer €4.552 negatief. In dat laatste scenario betaal je nog steeds vandaag, maar ontvang je pas aan het einde van jaar 2, 3 en 4.
De vertraging is hier berekend zonder extra kosten. In werkelijkheid kunnen daar ook nog kosten bijkomen. Verander daarom zowel de bedragen als hun timing in je scenario’s.
Netto contante waarde berekenen in Excel
Voer het voorbeeld zo in; typ bedragen als gewone getallen:
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Cel
Invoer
Betekenis
B1
8%
Jaarlijkse disconteringsvoet
B2
-100000
Investering nu
B3
40000
Ontvangst einde jaar 1
B4
40000
Ontvangst einde jaar 2
B5
40000
Ontvangst einde jaar 3
Gebruik in Nederlandstalige Excel =NHW(B1;B3:B5)+B2. In Engelstalige Excel is dat =NPV(B1,B3:B5)+B2. De uitkomst is ongeveer €3.083,88.
De investering op tijdstip nul staat buiten de NHW-reeks. Excel behandelt het eerste bedrag binnen die reeks als een kasstroom aan het einde van de eerste periode. Neem je B2 daarin op, dan reken je de investering onterecht terug.
Bij ongelijke betaaldata gebruik je NHW2, in het Engels XNPV. Zet de echte Excel-datums van alle kasstromen, inclusief de investering, in A2:A5 en gebruik =NHW2(B1;B2:B5;A2:A5). Deze functie rekent vanaf de eerste datum met een jaar van 365 dagen. Je telt B2 dan niet nog apart erbij op.
Werkelijke datums kunnen een iets andere uitkomst geven dan vaste jaarperioden. Functienamen en scheidingstekens hangen af van de taal en instellingen. Een periode zonder betaling vul je bij NHW met 0; sla die periode niet over.
NCW, IRR en DCF: wat is het verschil?
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Begrip
Wat doe je?
Uitkomst
NCW
Kasstromen terugrekenen en investering meenemen
Bedrag aan toegevoegde waarde
IRR
Het percentage zoeken waarbij NCW nul is
Rendement per periode
DCF
Toekomstige kasstromen verdisconteren om waarde te schatten
Waardering op basis van kasstromen
De IRR is handig als percentage, maar vertelt niet hoeveel euro’s een project toevoegt. Een klein project kan een hogere IRR hebben terwijl een groter project een hogere NCW heeft. Bij ongebruikelijke kasstromen kunnen bovendien meerdere IRR-uitkomsten bestaan.
Bij aandelen helpt een DCF-berekening om waarde te schatten. Voor kasstromen van de hele onderneming moet je daarna onder meer schuld en niet-operationele bezittingen verwerken om bij aandeelhouderswaarde te komen. Trek de aandelenkoers dus niet zomaar af van de ondernemingswaarde.
Veelgemaakte fouten
Omzet gebruiken in plaats van netto kasstroom. Neem ook kosten, investeringen en relevante belastingeffecten mee.
De begininvestering dubbel aftrekken. Kies één tekenconventie en houd die aan.
Het betaalmoment negeren. Ontvangsten aan het einde van een jaar zijn iets anders dan ontvangsten vandaag.
Restwaarde vergeten of dubbel tellen. Een verkoopopbrengst hoort op de verkoopdatum. Tel niet ook dezelfde kasstromen na die verkoop mee.
Een schatting als zekerheid behandelen. Controleer welke aannames de uitkomst dragen en hoeveel tegenvallers die kan verdragen.
Veelgestelde vragen
Is netto contante waarde hetzelfde als winst?
Nee. NCW houdt rekening met het betaalmoment en een rendementseis. Boekhoudkundige winst gebruikt andere regels en is niet hetzelfde als geld dat daadwerkelijk binnenkomt of uitgaat.
Kan ik NCW gebruiken voor vastgoed?
Ja. Je kunt de aankoop, netto verhuurkasstromen, latere investeringen en netto verkoopopbrengst meenemen. Houd financiering en disconteringsvoet consistent: een berekening voor het pand zonder financiering is anders dan een berekening voor jouw eigen inleg mét lening.
Waarom trek je de investering vandaag niet ook terug?
Vandaag is het gekozen waarderingsmoment. Op tijdstip nul is de terugrekenfactor (1 + r)⁰ gelijk aan 1. Het bedrag verandert dus niet.
Bronnen en controle
Gecontroleerd op 8 oktober 2026. De formule, interpretatie, Excel-functies en aansluiting tussen kasstromen en disconteringsvoet zijn gecontroleerd bij onderstaande primaire bronnen. Alle voorbeelden zijn fictief en afzonderlijk nagerekend, zonder actuele marktdata of persoonlijke belastingberekening.
Dit artikel is algemene financiële uitleg, geen persoonlijk beleggingsadvies.
Redactionele controle
Controleer zelf waarop dit artikel rust
Hier zie je wie verantwoordelijk is, welke controle is vastgelegd en welke primaire links bij dit artikel horen. Een controledatum tonen we alleen na een echte inhoudelijke controle.