Kennisbank

Netto contante waarde berekenen: formule en duidelijk voorbeeld

Inhoudsopgave

Je betaalt vandaag €100.000 voor een investering die drie jaar lang €40.000 oplevert. In totaal krijg je €120.000 terug. Dat lijkt €20.000 winst, maar je moet op dat geld wachten. Is de investering dan aantrekkelijk genoeg?

De netto contante waarde (NCW) rekent toekomstige kasstromen terug naar hun waarde vandaag en trekt de investering daarvan af. Zo zie je hoeveel waarde een project volgens jouw aannames toevoegt boven het rendement dat je verlangt.

In het voorbeeld is de NCW bij een rendementseis van 8% ongeveer €3.084 positief. Dat is een andere uitkomst dan de €20.000 die je krijgt door alle bedragen gewoon op te tellen.

Wat is netto contante waarde?

De netto contante waarde heet in het Engels Net Present Value, afgekort NPV. Het is een bedrag in euro’s of een andere valuta, geen rendementspercentage.

Een euro vandaag en een euro over drie jaar zijn niet zomaar gelijkwaardig. Met geld dat je nu hebt, kun je al investeren. Bovendien zijn toekomstige ontvangsten onzeker. Het percentage waarmee je terugrekent heet de disconteringsvoet.

Een eenvoudig voorbeeld: bij een rendementseis van 8% is €108 die je over precies één jaar ontvangt vandaag €100 waard. Want €100 die een jaar met 8% groeit, wordt €108. Terugrekenen doet hetzelfde in omgekeerde richting: 108 / 1,08 = 100.

Contante waarde en netto contante waarde

Contante waarde is de waarde vandaag van een toekomstige kasstroom of reeks kasstromen. Netto contante waarde neemt ook de investering en andere uitgaande kasstromen mee.

“Contant” betekent hier dus niet dat je cash in handen hebt. Het gaat om een berekende waarde op één gekozen tijdstip, meestal vandaag.

De formule voor netto contante waarde

Bij een begininvestering op tijdstip nul en jaarlijkse kasstromen gebruik je:

NCW = −I₀ + K₁ / (1 + r) + K₂ / (1 + r)² + … + Kₙ / (1 + r)ⁿ

  • I₀: de begininvestering, hier geschreven als een positief bedrag dat je aftrekt.
  • Kₜ: de netto kasstroom in jaar t; ontvangsten zijn positief en betalingen negatief.
  • r: de disconteringsvoet per jaar, bijvoorbeeld 0,08 voor 8%.
  • n: het aantal jaren dat je meeneemt.

De algemene regel is: tel alle kasstromen op na terugrekening, inclusief de negatieve kasstroom op tijdstip nul. Trek die investering niet vervolgens nog een tweede keer af.

De periode en rente moeten bij elkaar passen. Een jaarrente hoort bij kasstromen die je in jaren terugrekent. Bij maandperioden gebruik je een passende maandrente of werk je met de werkelijke betaaldata.

Netto contante waarde berekenen in vier stappen

We gebruiken een fictief project met deze aannames:

  • Je betaalt nu €100.000.
  • Je ontvangt aan het einde van jaar 1, 2 en 3 telkens €40.000 netto.
  • De rendementseis is 8% per jaar.
  • Na jaar 3 stopt het project. Er is geen restwaarde of verdere betaling.

De €40.000 is wat overblijft na de relevante kosten, investeringen en belastingen binnen dit fictieve project. Het is geen omzetbedrag en geen voorspelling voor een echte belegging.

Stap 1: zet de bedragen op de juiste momenten

Eerst betalen, daarna ontvangen
Vandaag−€100.000
Einde jaar 1+€40.000
Einde jaar 2+€40.000
Einde jaar 3+€40.000

Fictief project. De €40.000 is telkens de netto kasstroom. Het project stopt na jaar 3; er is geen restwaarde.

Het moment telt: een ontvangst aan het einde van jaar 3 reken je drie jaar terug. De investering vandaag hoef je niet terug te rekenen.

Stap 2: bereken de contante waarde per jaar

Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
MomentNetto kasstroomBerekeningContante waarde
Nu−€100.000Geen terugrekening−€100.000,00
Einde jaar 1+€40.00040.000 / 1,08+€37.037,04
Einde jaar 2+€40.00040.000 / 1,08²+€34.293,55
Einde jaar 3+€40.00040.000 / 1,08³+€31.753,29

Dezelfde €40.000 telt minder zwaar naarmate je langer moet wachten.

Stap 3: tel de toekomstige contante waarden op

€37.037,04 + €34.293,55 + €31.753,29 = €103.083,88.

De drie ontvangsten zijn samen €120.000, maar bij 8% vertegenwoordigen ze vandaag ongeveer €103.084.

Stap 4: trek de begininvestering af

NCW = €103.083,88 − €100.000 = +€3.083,88.

€20.000 verschil in bedragen, €3.084 netto contante waarde

Toekomstige ontvangsten opgeteld€120.000

Teruggerekend naar vandaag bij 8%€103.084

Min de investering vandaag−€100.000

Netto contante waarde+€3.084

Afgeronde bedragen van het fictieve voorbeeld. NCW meet toegevoegde waarde boven de rendementseis; het is geen betaling die je vandaag ontvangt.

Volgens deze aannames voegt het project dus ongeveer €3.084 toe boven de rendementseis van 8%. Je krijgt dat bedrag niet vandaag uitbetaald: het is het verschil tussen twee contante waarden.

Wat betekent een positieve of negatieve NCW?

Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
UitkomstBetekenis bij de gekozen disconteringsvoet
PositiefDe contante waarde van ontvangsten is hoger dan die van uitgaven
NulOntvangsten en uitgaven wegen precies tegen elkaar op
NegatiefDe ontvangsten compenseren de uitgaven en rendementseis onvoldoende

Een NCW van nul betekent niet dat je geen winst maakt. De rendementseis is al in de terugrekening verwerkt. Bij een normaal project met eerst een uitgave en daarna ontvangsten komt nul overeen met het behalen van die eis.

Een negatieve NCW kan eveneens samengaan met een positief totaalbedrag aan winst. Ons project ontvangt meer dan het kost, maar is bij een rendementseis van 10% toch ongeveer €526 negatief.

Een positieve NCW is geen garantie. De uitkomst kan omslaan als huurders minder betalen, kosten hoger worden of een verkoop later plaatsvindt.

Welke disconteringsvoet kies je?

De disconteringsvoet moet passen bij het risico en de soort kasstroom. Gebruik 8% niet alleen omdat dat in een voorbeeld staat. Een contractuele betaling van een kredietwaardige partij vraagt een andere beoordeling dan een onzekere opbrengst uit een nieuw bedrijf.

Bij een bedrijfswaardering geldt een belangrijk onderscheid:

  • Kasstromen voor de hele onderneming, vóór betalingen aan financiers, worden doorgaans met de WACC verdisconteerd.
  • Kasstromen die voor aandeelhouders beschikbaar zijn, worden met hun vereiste rendement verdisconteerd.

Meng die twee niet. Gebruik bovendien een consistente valuta en inflatiebasis: bedragen waarin verwachte inflatie zit, horen bij een nominale disconteringsvoet. Bedragen in koopkracht van vandaag horen bij een reële voet.

De disconteringsvoet verwerkt een rendementseis, maar kan een onrealistische kasstroomprognose niet repareren. Onderbouw beide afzonderlijk.

Hoe gevoelig is de uitkomst?

Onze positieve NCW is maar iets meer dan 3% van de begininvestering. Dat is weinig ruimte als de ontvangsten onzeker zijn. Kijk daarom verder dan de basisuitkomst.

Een andere rendementseis

Met dezelfde drie ontvangsten van €40.000 verandert de uitkomst als volgt:

Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
DisconteringsvoetNetto contante waarde, afgerond
6%+€6.920
8%+€3.084
10%−€526
12%−€3.927

Bij dit kasstroompatroon geldt: hoe hoger je eis, hoe lager de NCW. Voor reeksen met latere uitgaven hoeft dat verband niet overal hetzelfde te zijn.

Minder opbrengst of later geld

Een kleine tegenvaller kan het verschil maken

Basis: €40.000 in jaar 1, 2 en 3+€3.084

10% minder: €36.000 in jaar 1, 2 en 3−€7.225

Eén jaar later: €40.000 in jaar 2, 3 en 4−€4.552

Fictieve scenario’s, steeds €100.000 investering vandaag en 8% disconteringsvoet. De twee tegenvallers zijn afzonderlijk berekend; geen extra vertragingskosten.

Bij 10% lagere jaarlijkse ontvangsten wordt de NCW ongeveer €7.225 negatief. Als dezelfde ontvangsten allemaal één jaar opschuiven, wordt de uitkomst ongeveer €4.552 negatief. In dat laatste scenario betaal je nog steeds vandaag, maar ontvang je pas aan het einde van jaar 2, 3 en 4.

De vertraging is hier berekend zonder extra kosten. In werkelijkheid kunnen daar ook nog kosten bijkomen. Verander daarom zowel de bedragen als hun timing in je scenario’s.

Netto contante waarde berekenen in Excel

Voer het voorbeeld zo in; typ bedragen als gewone getallen:

Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
CelInvoerBetekenis
B18%Jaarlijkse disconteringsvoet
B2-100000Investering nu
B340000Ontvangst einde jaar 1
B440000Ontvangst einde jaar 2
B540000Ontvangst einde jaar 3

Gebruik in Nederlandstalige Excel =NHW(B1;B3:B5)+B2. In Engelstalige Excel is dat =NPV(B1,B3:B5)+B2. De uitkomst is ongeveer €3.083,88.

De investering op tijdstip nul staat buiten de NHW-reeks. Excel behandelt het eerste bedrag binnen die reeks als een kasstroom aan het einde van de eerste periode. Neem je B2 daarin op, dan reken je de investering onterecht terug.

Bij ongelijke betaaldata gebruik je NHW2, in het Engels XNPV. Zet de echte Excel-datums van alle kasstromen, inclusief de investering, in A2:A5 en gebruik =NHW2(B1;B2:B5;A2:A5). Deze functie rekent vanaf de eerste datum met een jaar van 365 dagen. Je telt B2 dan niet nog apart erbij op.

Werkelijke datums kunnen een iets andere uitkomst geven dan vaste jaarperioden. Functienamen en scheidingstekens hangen af van de taal en instellingen. Een periode zonder betaling vul je bij NHW met 0; sla die periode niet over.

NCW, IRR en DCF: wat is het verschil?

Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
BegripWat doe je?Uitkomst
NCWKasstromen terugrekenen en investering meenemenBedrag aan toegevoegde waarde
IRRHet percentage zoeken waarbij NCW nul isRendement per periode
DCFToekomstige kasstromen verdisconteren om waarde te schattenWaardering op basis van kasstromen

De IRR is handig als percentage, maar vertelt niet hoeveel euro’s een project toevoegt. Een klein project kan een hogere IRR hebben terwijl een groter project een hogere NCW heeft. Bij ongebruikelijke kasstromen kunnen bovendien meerdere IRR-uitkomsten bestaan.

Bij aandelen helpt een DCF-berekening om waarde te schatten. Voor kasstromen van de hele onderneming moet je daarna onder meer schuld en niet-operationele bezittingen verwerken om bij aandeelhouderswaarde te komen. Trek de aandelenkoers dus niet zomaar af van de ondernemingswaarde.

Veelgemaakte fouten

  1. Omzet gebruiken in plaats van netto kasstroom. Neem ook kosten, investeringen en relevante belastingeffecten mee.
  2. De begininvestering dubbel aftrekken. Kies één tekenconventie en houd die aan.
  3. Het betaalmoment negeren. Ontvangsten aan het einde van een jaar zijn iets anders dan ontvangsten vandaag.
  4. Restwaarde vergeten of dubbel tellen. Een verkoopopbrengst hoort op de verkoopdatum. Tel niet ook dezelfde kasstromen na die verkoop mee.
  5. Een schatting als zekerheid behandelen. Controleer welke aannames de uitkomst dragen en hoeveel tegenvallers die kan verdragen.

Veelgestelde vragen

Is netto contante waarde hetzelfde als winst?

Nee. NCW houdt rekening met het betaalmoment en een rendementseis. Boekhoudkundige winst gebruikt andere regels en is niet hetzelfde als geld dat daadwerkelijk binnenkomt of uitgaat.

Kan ik NCW gebruiken voor vastgoed?

Ja. Je kunt de aankoop, netto verhuurkasstromen, latere investeringen en netto verkoopopbrengst meenemen. Houd financiering en disconteringsvoet consistent: een berekening voor het pand zonder financiering is anders dan een berekening voor jouw eigen inleg mét lening.

Waarom trek je de investering vandaag niet ook terug?

Vandaag is het gekozen waarderingsmoment. Op tijdstip nul is de terugrekenfactor (1 + r)⁰ gelijk aan 1. Het bedrag verandert dus niet.

Bronnen en controle

Gecontroleerd op 8 oktober 2026. De formule, interpretatie, Excel-functies en aansluiting tussen kasstromen en disconteringsvoet zijn gecontroleerd bij onderstaande primaire bronnen. Alle voorbeelden zijn fictief en afzonderlijk nagerekend, zonder actuele marktdata of persoonlijke belastingberekening.

Dit artikel is algemene financiële uitleg, geen persoonlijk beleggingsadvies.

Redactionele controle

Controleer zelf waarop dit artikel rust

Hier zie je wie verantwoordelijk is, welke controle is vastgelegd en welke primaire links bij dit artikel horen. Een controledatum tonen we alleen na een echte inhoudelijke controle.

Verantwoordelijk
Tom Otto
Controle-status
Broncontrole vastgelegd
Bronlinks
6 directe controlelinks
Uitleg

Begrippen, formules en voorbeelden worden gecontroleerd op interne consistentie.

Nuance

We benoemen wanneer een maatstaf niet zelfstandig gebruikt kan worden.

Toepassing

Voorbeelden zijn bedoeld als uitleg en niet als persoonlijk beleggingsadvies.

Gegevens kunnen wijzigen. Controleer vóór aankoop altijd het actuele EID en de officiële fondsdocumentatie.