Gepubliceerd Laatst bijgewerkt Contantewaardeformule en tijdswaarde bij OpenStax; FCFF/FCFE en vermogenskosten bij CFA Institute; CAPM en consistente valuta-, inflatie- en belastingbasis bij NYU Stern. Eigen contantewaardetabel, tijdsgevoeligheid, CAPM-voorbeeld, NCW, inflatieconversie en impliciet rendement nagerekend. Geen actuele marktparameters of persoonlijke rendementseis bepaald.
Inhoudsopgave
Je krijgt over vijf jaar €1.000. Wat zou je daar vandaag voor betalen? Bij een rendementseis van 5% is de berekende waarde ongeveer €784. Bij 10% nog maar €621. Het toekomstige bedrag is hetzelfde; jouw rendementseis maakt het verschil.
De disconteringsvoet is het percentage waarmee je toekomstige kasstromen terugrekent naar hun waarde vandaag. Je gebruikt hem bij een aandelenwaardering, een investering of een berekening van de netto contante waarde.
Hier lees je hoe de berekening werkt, hoe je een passende voet kiest en welke fouten een waardering onbedoeld te hoog of te laag maken.
Wat is een disconteringsvoet?
De disconteringsvoet heet in het Engels discount rate. Bij een waardering drukt hij uit welk rendement je verlangt voor het wachten op geld en het risico van de kasstroom.
Geld dat je nu hebt, kun je al investeren. Als je pas later geld ontvangt, mis je die mogelijkheid. Bovendien staat een verwachte betaling van een bedrijf minder vast dan een bedrag dat al op je rekening staat. Een hoger vereist rendement geeft een lagere waarde vandaag, bij gelijkblijvende toekomstige ontvangsten.
Inflatie speelt ook mee, maar tel die niet automatisch boven op iedere rente. Een nominaal rentepercentage bevat al een vergoeding voor verwachte inflatie. Verderop lees je hoe je bedragen en percentages op dezelfde basis houdt.
De disconteringsvoet is een aanname in je waarderingsmodel, geen gegarandeerd rendement. Het bedrijf hoeft dit percentage niet aan je uit te betalen.
Disconteren berekenen: formule en voorbeeld
Voor één bedrag dat je aan het einde van een toekomstige periode ontvangt, geldt:
Contante waarde = toekomstig bedrag / (1 + r)ⁿ.
r is de disconteringsvoet per periode, als decimaal: 8% wordt 0,08.
n is het aantal perioden tot de betaling.
Gebruik bij een jaarlijkse voet het aantal jaren; meng geen maandperioden met een jaarpercentage.
Een fictief voorbeeld: je verwacht precies één betaling van €1.000 over vijf jaar en gebruikt 8% per jaar. De berekening is €1.000 / 1,08⁵ = €680,58, afgerond €681.
Dezelfde €1.000 over vijf jaar, drie waarden vandaag
5% per jaar
€784
8% per jaar
€681
10% per jaar
€621
Eén fictieve betaling van €1.000 na vijf jaar. Waarde = €1.000 / (1 + voet)⁵. Afgerond op hele euro’s; geen tussentijdse betalingen.
Je rekent dus achteruit. €680,58 die vijf jaar lang met 8% per jaar groeit, wordt ongeveer €1.000. Je trekt niet vijf keer 8% van het toekomstige bedrag af: de berekening houdt rekening met samengestelde groei. OpenStax legt de contantewaardemethode uit.
Bij meerdere betalingen reken je ieder bedrag afzonderlijk terug, op basis van het moment waarop je het ontvangt. Daarna tel je de contante waarden op. Trek je ook de investering vandaag af, dan krijg je de netto contante waarde.
Hoe kies je een disconteringsvoet?
Begin bij welke kasstroom je waardeert. Het rendement dat aandeelhouders verlangen is niet hetzelfde als de rente die een bedrijf over een lening betaalt.
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Kasstroom in je model
Passende basis voor de disconteringsvoet
Vrije kasstroom voor aandeelhouders, FCFE
Vereist rendement op eigen vermogen
Vrije kasstroom voor alle vermogensverschaffers, FCFF
Gewogen vermogenskostenvoet, WACC
Kasstroom van een afzonderlijk project
Een voet die aansluit bij het risico en de financieringsbasis van dat project
Dit onderscheid tussen FCFF en FCFE volgt uit de waarderingsuitleg van CFA Institute. WACC gebruiken voor aandeelhouderskasstromen kan een te hoge waarde opleveren wanneer WACC lager is dan het vereiste rendement op eigen vermogen.
Een praktische volgorde:
Bepaal de ontvanger: waardeer je het eigen vermogen of de activiteiten voor alle financiers?
Leg de basis vast: welke valuta, looptijd en inflatiebasis gebruik je?
Onderbouw het risico: gebruik passende marktgegevens en vergelijkbare ondernemingen of projecten.
Test een bandbreedte: laat zien wat een hogere en lagere voet met de uitkomst doen.
Gebruik niet automatisch de gemiddelde WACC van een bedrijf voor een project met een heel ander risico. En kies het percentage niet achteraf zodat de uitkomst precies onder of boven de beurskoers uitkomt.
Bèta meet de gevoeligheid voor marktbewegingen binnen dit model. De aandelenrisicopremie is het extra rendement dat beleggers verlangen boven de risicovrije rente. Stel fictief dat de rente 3% is, bèta 1,2 en de premie 5%. Dan is de uitkomst 3% + 1,2 × 5% = 9%.
Een fictieve rendementseis van 9%
Risicovrije rente3%
Bèta × aandelenrisicopremie1,2 × 5% = 6%
Vereist rendement op eigen vermogen9%
Uitleg van CAPM met fictieve invoer. Dit is geen WACC, actuele marktmeting of aanbevolen rendementseis.
Dit zijn uitlegwaarden, geen actuele marktgegevens of aanbevolen percentages. CAPM is een model; bèta en de risicopremie blijven schattingen. Een lage bèta betekent ook niet dat alle bedrijfsrisico’s klein zijn. De collegenotities van Aswath Damodaran bij NYU Stern bespreken de methode en haar aannames.
Wil je in plaats daarvan de kasstroom voor alle financiers waarderen? Dan combineert WACC de kosten van eigen vermogen met die van schuld, rekening houdend met de vermogensverhouding en relevante belastingeffecten. CFA Institute benadrukt dat ook vermogenskosten meerdere aannames vereisen.
Hoe sterk verandert de waarde bij een hogere voet?
Onderstaande tabel toont de contante waarde van één fictieve betaling van €1.000. Er zijn geen tussentijdse betalingen.
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Ontvangst over
Bij 5% per jaar
Bij 8% per jaar
Bij 10% per jaar
1 jaar
€952
€926
€909
5 jaar
€784
€681
€621
10 jaar
€614
€463
€386
Bedragen zijn afgerond op hele euro’s. De stijging van 5% naar 10% verlaagt de waarde na één jaar met ongeveer 4,5%, na vijf jaar met 20,8% en na tien jaar met 37,2%. Die verschillen zijn berekend met onafgeronde bedragen.
Verder in de toekomst betekent meer gevoeligheid
Over 1 jaar€952 → €909−4,5%
Over 5 jaar€784 → €621−20,8%
Over 10 jaar€614 → €386−37,2%
Contante waarde van één fictieve betaling van €1.000, als de voet van 5% naar 10% stijgt. Euro’s afgerond; procentuele daling berekend met onafgeronde bedragen.
Dit helpt verklaren waarom waarderingen met veel kasstroom ver in de toekomst gevoelig zijn voor veranderingen in het vereiste rendement. Het is geen voorspelling van de beurskoers: verwachtingen over omzet, winst en risico kunnen tegelijk veranderen.
Wat betekent dit voor een investering?
Neem hetzelfde fictieve project als in onze NCW-gids: €100.000 betalen vandaag en €40.000 ontvangen aan het einde van jaar 1, 2 en 3. Daarna zijn er geen betalingen of restwaarde.
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
Disconteringsvoet
Contante waarde ontvangsten
Netto contante waarde
6%
€106.920
+€6.920
8%
€103.084
+€3.084
10%
€99.474
−€526
De ontvangsten veranderen niet. Bij 10% voldoet het project volgens deze aannames niet aan de rendementseis. Test in een volledige DCF-waardering ook andere kasstromen en groei, in plaats van alleen het percentage te veranderen.
Nominaal, reëel en valuta: houd je berekening consistent
Nominale kasstromen zijn bedragen in de euro’s of dollars van het toekomstige jaar, inclusief verwachte prijsstijgingen. Reële kasstromen zijn uitgedrukt in de koopkracht van een gekozen basisjaar.
Gebruik nominale kasstromen met een nominale voet en reële kasstromen met een reële voet. Houd ook de valuta gelijk: dollarbetalingen horen bij een voet die op dollarbasis is bepaald. De locatie van het bedrijf is daarbij niet doorslaggevend.
Een fictief inflatievoorbeeld: bij 8% nominaal rendement en 2% verwachte inflatie is de reële voet 1,08 / 1,02 − 1 = ongeveer 5,88%. Gewoon 8% − 2% is een benadering, niet de exacte uitkomst.
De €1.000 over vijf jaar uit het eerste voorbeeld is bij 2% inflatie ongeveer €905,73 in koopkracht van vandaag. Dat bedrag teruggerekend met de bijbehorende reële voet geeft dezelfde €680,58 als €1.000 teruggerekend met 8% nominaal. De consistente aanpak verandert de uitkomst dus niet.
Spaarrente gebruiken voor risicovolle aandelenkasstromen. Een laag percentage kan je waardering te hoog maken als het risico niet passend is verwerkt.
De kredietrente behandelen als WACC. De kosten van eigen vermogen ontbreken dan.
Risico dubbel verwerken. Een expliciet ongunstig scenario én een extra opslag voor precies dezelfde tegenvaller kunnen de waarde onbedoeld twee keer verlagen. Leg vast wat in de kasstromen zit en wat in de voet.
Winst gebruiken alsof het vrije kasstroom is. Investeringen, werkkapitaal en financiering kunnen het beschikbare geld sterk veranderen.
Het resultaat met schijnprecisie presenteren. Een voet van 8,137% is niet beter onderbouwd dan 8% omdat er meer decimalen staan.
De gevoeligheidstabel is een hulpmiddel, geen oplossing voor onbetrouwbare invoer. Als je niet kunt uitleggen waar de kasstromen vandaan komen, maakt een hogere voet de waardering niet vanzelf betrouwbaar.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede disconteringsvoet?
Er bestaat geen algemeen juist percentage voor iedere belegging. Het hangt af van de kasstroom, de valuta, het risico en de waarderingsmethode. De percentages in dit artikel zijn fictieve voorbeelden om het effect te laten zien.
Is disconteringsvoet hetzelfde als rente?
Een rentepercentage kan als disconteringsvoet dienen wanneer het bij de kasstroom past. Maar een leningrente, spaarrente en rendementseis voor aandelen zijn niet zomaar uitwisselbaar.
Kun je de voet uit een prijs berekenen?
Ja. Bij één betaling is de formule r = (toekomstig bedrag / prijs vandaag)^(1 / aantal jaren) − 1. Als je €700 betaalt voor €1.000 over vijf jaar, is het impliciete jaarlijkse rendement ongeveer 7,39%, mits die betaling plaatsvindt en er geen overige kosten of kasstromen zijn. Bij meerdere betalingen komt de internal rate of return in beeld.
Is disconteringsvoet hetzelfde als disconteringsfactor?
Nee. De voet is het percentage per periode. De factor is 1 / (1 + r)ⁿ. Bij 8% en vijf jaar is die factor ongeveer 0,6806. Daarmee vermenigvuldig je het toekomstige bedrag om de contante waarde te krijgen.
Bronnen en actualiteit
Broncontrole: 11 oktober 2026. Formule en tijdswaarde zijn gecontroleerd bij OpenStax; FCFF, FCFE en vermogenskosten bij CFA Institute; CAPM en de aansluiting van valuta, inflatie en belastingbasis bij NYU Stern. De bronlinks staan bij de onderdelen. Alle bedragen en percentages zijn fictieve rekenvoorbeelden, geen actuele marktparameters of persoonlijke rendementseis.
Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk beleggingsadvies.
Redactionele controle
Controleer zelf waarop dit artikel rust
Hier zie je wie verantwoordelijk is, welke controle is vastgelegd en welke primaire links bij dit artikel horen. Een controledatum tonen we alleen na een echte inhoudelijke controle.