Stel: een bedrijf kan een fabriek bouwen die naar verwachting 8% oplevert. Is dat aantrekkelijk? Alleen als je weet hoeveel rendement de financiers van dat bedrijf samen verlangen. Dat gemiddelde noemen we de WACC: Weighted Average Cost of Capital, ofwel gewogen gemiddelde kapitaalkosten.
Een bedrijf gebruikt doorgaans eigen vermogen (aandelen) én rentedragende schuld. Aandeelhouders eisen een rendement voor het risico dat zij lopen. Geldverstrekkers willen rente. De WACC weegt beide financieringsvormen naar hun aandeel in de financiering.
Kort antwoord: bij 80% eigen vermogen met 9% vereist rendement en 20% schuld tegen 5% rente, met een verondersteld belastingvoordeel van 25%, is de WACC 7,95%. Het is een schatting, geen rente die je ergens kunt aflezen.
WACC-formule
WACC = (E / (E + D) × Re) + (D / (E + D) × Rd × (1 − T))
| Symbool | Betekenis | Waar kijk je naar? |
|---|---|---|
| E | Marktwaarde van het eigen vermogen | Aantal uitstaande aandelen × beurskoers |
| D | Marktwaarde van rentedragende schuld | Obligaties en leningen; zo nodig een onderbouwde benadering |
| Re | Vereist rendement op eigen vermogen | Bijvoorbeeld geschat met CAPM |
| Rd | Actuele kosten van schuld vóór belasting | Rente die het bedrijf nu bij vergelijkbaar risico zou betalen |
| T | Relevant marginaal belastingtarief | Alleen voor zover de renteaftrek benut kan worden |
De gewichten E/(E+D) en D/(E+D) tellen samen op tot 100%. Gebruik voor aandelen niet de boekwaarde uit de balans wanneer de beurswaarde beschikbaar is. Bij schuld is de marktwaarde niet altijd eenvoudig te vinden; de boekwaarde kan een benadering zijn als die redelijk dicht bij de marktwaarde ligt.
Dit is de eenvoudige formule voor een bedrijf met gewoon eigen vermogen en schuld. Heeft het ook preferente aandelen of andere financieringsvormen, dan moet je die afzonderlijk meewegen.
WACC berekenen in vier stappen
We nemen een fictief beursbedrijf. De marktwaarde van de aandelen is €800 miljoen en de rentedragende schuld heeft een marktwaarde van €200 miljoen. Het vereiste rendement op aandelen is 9%, de actuele kosten van schuld zijn 5% en we nemen aan dat het bedrijf het belastingvoordeel van rente volledig kan gebruiken bij een marginaal tarief van 25%.
- Bereken de gewichten: €800 miljoen / €1.000 miljoen = 80% aandelen; €200 miljoen / €1.000 miljoen = 20% schuld.
- Bereken de aandelenbijdrage: 80% × 9% = 7,20 procentpunt.
- Bereken de schuldbijdrage na belasting: 20% × 5% × (1 − 25%) = 0,75 procentpunt.
- Tel ze op: 7,20 + 0,75 = 7,95% WACC.
| Financiering | Gewicht | Vereist rendement of rente | Bijdrage aan WACC |
|---|---|---|---|
| Aandelen | 80% | 9% | 7,20 procentpunt |
| Schuld | 20% | 5% vóór belasting | 0,75 procentpunt na belasting |
| Totaal | 100% | 7,95% |
Waarom telt de schuld slechts voor 0,75 procentpunt mee? Betaalde rente kan de belastbare winst verlagen. Dat voordeel is niet vanzelfsprekend: bij verliezen, beperkingen op renteaftrek of een afwijkend belastingregime kan het kleiner zijn. Gebruik daarom niet blind het effectieve belastingpercentage uit één jaarrekening.
Waar komen de 9% en 5% vandaan?
De kosten van eigen vermogen zijn geen bedrag op de resultatenrekening. Een veelgebruikte schatting is CAPM:
Re = risicovrije rente + bèta × marktrisicopremie
Bij een veronderstelde risicovrije rente van 3%, bèta van 1,2 en marktrisicopremie van 5% wordt dat 3% + 1,2 × 5% = 9%. Bèta meet hoe sterk een aandeel historisch met de markt meebewoog, maar voorspelt het risico van een onderneming niet perfect. Een ander meetvenster of een andere marktrisicopremie levert een andere uitkomst op.
Voor de kosten van schuld kijk je naar de actuele rente op vergelijkbare leningen of het rendement dat beleggers nu op de obligaties van het bedrijf eisen. De coupon op een oude lening kan misleidend zijn: die is ooit vastgelegd, terwijl de kapitaalkosten voor een nieuwe lening inmiddels veranderd kunnen zijn. Als er geen verhandelde obligaties zijn, is een risicovrije rente plus een passende kredietopslag een mogelijke schatting.
Gebruik aannames in dezelfde valuta als de kasstromen. Een kasstroomprognose in euro's met een disconteringsvoet opgebouwd uit dollar-rentes kan de waardering vertekenen.
Welke kasstroom hoort bij WACC?
Hier gaat het vaak mis bij een DCF-berekening. De WACC hoort bij de vrije kasstroom voor alle financiers (FCFF): geld dat beschikbaar is vóór betalingen aan schuldeisers en aandeelhouders. Door die kasstromen met WACC terug te rekenen, schat je de waarde van de onderneming. Daarna trek je onder meer netto schuld af om bij een schatting van de aandelenwaarde te komen.
Bereken je juist de vrije kasstroom alleen voor aandeelhouders (FCFE), na rentebetalingen en netto schuldmutaties? Gebruik dan het vereiste rendement op eigen vermogen, Re, als disconteringsvoet. WACC op FCFE toepassen en vervolgens nog eens schuld aftrekken, mengt twee verschillende methoden.
Hoeveel verschil maakt één procentpunt?
Een sterk vereenvoudigd voorbeeld laat de gevoeligheid zien. Veronderstel dat een bedrijf volgend jaar €100 miljoen FCFF oplevert, dat de kasstroom daarna voor altijd 2% per jaar groeit en dat de WACC steeds groter blijft dan die groei. De ondernemingswaarde volgens dit groeimodel is dan FCFF volgend jaar / (WACC − groei).
| WACC | Groei | Geschatte ondernemingswaarde |
|---|---|---|
| 7% | 2% | €2.000 miljoen |
| 8% | 2% | €1.667 miljoen |
| 9% | 2% | €1.429 miljoen |
Bij dezelfde kasstroom en groei scheelt een WACC van 7% of 9% hier ongeveer €571 miljoen, bijna 29% van de waarde bij 7%. Dat is geen voorspelling voor een echt aandeel. Het voorbeeld heeft geen afzonderlijke prognosejaren, wisselende investeringen of schuldcorrectie; het laat zien waarom een gevoeligheidsanalyse nuttiger is dan één exact koersdoel.
Veelgemaakte fouten
- Boekwaarde voor aandelen gebruiken: de weging moet normaal gesproken op marktwaarden berusten.
- Een oude coupon als huidige schuldkosten nemen: kijk naar de rente die past bij het actuele kredietrisico.
- Altijd 25% belastingvoordeel aannemen: renteaftrek moet in de praktijk bruikbaar zijn.
- Kasstromen en disconteringsvoet door elkaar halen: FCFF past bij WACC, FCFE bij Re.
- Een lagere WACC als gratis waardestijging zien: meer schuld kan tegelijk de kosten van eigen vermogen en het kredietrisico verhogen.
- Eén getal als waarheid presenteren: varieer de WACC, groei en kasstroomaannames, zeker wanneer de eindwaarde zwaar meetelt.
Is een lage WACC altijd goed?
Een lage WACC kan betekenen dat financiers het bedrijf als relatief veilig zien. Maar je kunt een onderneming niet simpelweg waardevoller maken door in een spreadsheet meer goedkope schuld toe te voegen. Bij hogere schuld lopen aandeelhouders en geldverstrekkers extra risico; hun vereiste rendement kan stijgen. Voor een cyclisch bedrijf of een verlieslatende onderneming verdient de eenvoudige formule extra voorzichtigheid.
Gebruik WACC dus als onderbouwde bandbreedte bij een waardering, niet als objectief vaststaand percentage. Bekijk daarnaast hoe sterk de uitkomst verandert bij een andere verwachte kasstroom. Lees ook onze uitleg over intrinsieke waarde berekenen en netto contante waarde.
Bronnen en uitgangspunten
De definities van FCFF, FCFE en WACC zijn gecontroleerd aan de hand van het CFA Institute over free cash flow valuation en de toelichting op kapitaalkosten van Aswath Damodaran. De bedragen, rentepercentages en waarderingen hierboven zijn fictieve rekenvoorbeelden, geen actuele bedrijfsgegevens.
Disclaimer: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk beleggingsadvies.