Dollar cost averaging: zo werkt periodiek beleggen

Wat is dollar cost averaging?

Dollar cost averaging — meestal afgekort tot DCA — betekent dat je steeds hetzelfde geldbedrag belegt, met een vast ritme. Bijvoorbeeld iedere eerste werkdag van de maand €250 in een brede ETF. De beurskoers bepaalt niet óf je koopt, alleen hoeveel participaties je ontvangt.

De regel is vooraf bepaald. Je stemming en het beursnieuws krijgen geen stem.

Bij een lagere koers koop je met €250 meer stukken. Bij een hogere koers minder. Daardoor ontstaat na verloop van tijd een gemiddelde aankoopprijs. DCA voorkomt geen verlies en maakt een slechte belegging niet goed. Het is een manier om aankopen te organiseren.

Investor.gov omschrijft DCA als gelijke bedragen beleggen op regelmatige momenten, ongeacht de beweging van de markt.

Een lagere koers geeft je méér stukken

Je belegt drie maanden achter elkaar €250. De koers beweegt van €100 naar €80 en daarna naar €125.

Een veelgemaakte denkfout is de drie koersen simpelweg middelen. Dan kom je uit op €101,67. Maar je kocht bij €80 méér stukken dan bij €125. Je echte gemiddelde aankoopprijs is daarom je totale inleg gedeeld door het totale aantal gekochte stukken: €98,36.

“Gemiddelde aankoopprijs” is niet hetzelfde als “gemiddelde beurskoers”.

De eindkoers vertelt niet het hele verhaal

Twee beleggingen beginnen op €100 en eindigen vijf maanden later allebei op €100. Toch kan iemand die iedere maand €200 belegt in het ene geval ruim €350 meer overhouden dan in het andere.

In beide gevallen leg je €1.000 in en is de slotkoers €100. Alleen de route verschilt. DCA profiteert van een daling als de koers daarna herstelt. Een omgekeerde route werkt juist tegen je.

DCA verdient niet automatisch aan schommelingen. De volgorde van die schommelingen is beslissend.

Eigen fictieve berekening. Er wordt aan het begin van ieder van vijf momenten €200 belegd; de eindwaarde wordt direct na de vijfde aankoop bij €100 gemeten. Afgerond, zonder kosten, dividend, belasting en valuta-effecten.

Maandsalaris beleggen is iets anders dan wachten met €12.000

Dat onderscheid verandert de vergelijking met “alles in één keer”. Bij maandelijks salaris is er meestal geen €3.000 die je vandaag al had kunnen beleggen. Bij een erfenis, bonus of vrijgekomen spaargeld wel.

Dat resultaat is logisch: aandelenmarkten hebben een positief verwacht rendement. Wie een deel cash houdt, mist een deel van die verwachte groei. Maar “gemiddeld beter” betekent niet “altijd beter”. Vlak vóór een forse daling pakt gespreid instappen gunstiger uit en voelt het verlies minder abrupt.

Vanguard vergeleek rolling éénjaarsperioden tot en met 2022 voor onder meer de VS, Europa, het VK, Australië, Canada, opkomende markten en de wereldmarkt. Bekijk de onderzoeksuitleg en tabel van Vanguard.

DCA of alles in één keer?

Een plan dat je uitvoert is waardevoller dan een theoretisch optimaal plan waar je bang voor blijft.

Gebruik gespreid instappen niet als excuus om eindeloos te wachten. Kies vooraf een bedrag, vaste data en een einddatum. Vanguard noemt voor zeer verliesaverse beleggers een relatief korte periode, zoals drie maanden, om de opportunitykosten te beperken.

Kleine orders kunnen relatief duur zijn

Betaal je een vast bedrag per order? Dan kan maandelijks beleggen met een kleine inleg onnodig veel kosten. €1 transactiekosten op €50 is meteen 2%. Op €500 is dezelfde euro nog maar 0,2%.

Soms is eens per kwartaal €750 beleggen goedkoper dan iedere maand €250. Het nadeel is dat geld gemiddeld langer wacht. Controleer naast de zichtbare transactiekosten ook de spread, valutakosten, fondskosten en eventuele servicekosten.

De calculator toont uitsluitend de opgegeven vaste orderkosten. De AFM legt uit welke soorten beleggingskosten er zijn.

Zo maak je je eigen DCA-plan

• 1
  Regel eerst je buffer.
  Beleg geen geld dat je binnenkort nodig kunt hebben.
• 2
  Kies één vast bedrag.
  Het moet ook betaalbaar zijn in een dure of tegenvallende maand.
• 3
  Kies een breed, begrijpelijk product.
  Vaste aankopen in één risicovol aandeel zijn geen goede spreiding. Vergelijk bijvoorbeeld brede ETF’s voor de lange termijn.
• 4
  Controleer de totale kosten.
  Pas je frequentie aan als kleine orders relatief duur zijn.
• 5
  Automatiseer waar mogelijk.
  Laat je planning niet iedere maand afhangen van beursnieuws.
• 6
  Evalueer het plan, niet de dagkoers.
  Kijk bijvoorbeeld jaarlijks of bedrag, product, kosten en doel nog passen.

De AFM adviseert beleggers onder meer om alleen geld te gebruiken dat zij langere tijd kunnen missen, kosten te controleren en te spreiden over meerdere beleggingen en over de tijd. Brede spreiding en lage kosten blijven belangrijker dan de precieze dag van de maand waarop je koopt.

Bron: praktische checklist van de AFM.

DCA werkt alleen als je de regels niet steeds herschrijft

Een aankoopplan hoeft niet onveranderlijk te zijn. Je inkomen, buffer, doel of beleggingsproduct kan veranderen. Maar pas het plan aan omdat je situatie of analyse verandert — niet omdat de koers vanmorgen rood oplichtte.