Je koopt een ETF voor €100,10, maar zou hem op hetzelfde moment maar voor €99,90 kunnen verkopen. Die €0,20 verschil is de bied-laatspread. Ook bij een broker met lage commissie telt dat verschil mee in je uitvoering.
Hier leer je de spread berekenen, een orderboek lezen en het verschil herkennen tussen een kleine brokervergoeding en een gunstige aankoopprijs. Alle bedragen hieronder zijn fictieve rekenvoorbeelden, geen actuele beurskoersen.
Wat betekenen biedprijs en laatprijs?
De biedprijs is de hoogste prijs die een koper op dat moment biedt. De laatprijs is de laagste prijs waarvoor een verkoper wil verkopen. Wil jij onmiddellijk kopen, dan handel je doorgaans tegen de laatprijs; bij onmiddellijk verkopen tegen de biedprijs. De uitleg van Investor.gov gebruikt dezelfde definities.
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
| In het orderboek | Prijs per stuk | Betekenis voor jou |
|---|
| Biedprijs | €99,90 | Hier kun je verkopen, zolang voldoende koopvolume beschikbaar is |
| Middenprijs | €100,00 | Rekenkundig gemiddelde, geen gegarandeerde handelsprijs |
| Laatprijs | €100,10 | Hier kun je kopen, zolang voldoende verkoopvolume beschikbaar is |
De laatst verhandelde koers kan afwijken van beide prijzen. Controleer dus de actuele bied- en laatprijzen voordat je een order plaatst.
Hoe bereken je de spread?
Spread in euro’s = laatprijs − biedprijs
Middenprijs = (laatprijs + biedprijs) ÷ 2
Spread in procenten = spread ÷ middenprijs × 100
In het voorbeeld: €100,10 − €99,90 = €0,20. Gedeeld door €100 is dat 0,20%, oftewel 20 basispunten. Eén basispunt is 0,01 procentpunt. Sommige platforms gebruiken een andere noemer; vergelijk percentages alleen als de rekenwijze overeenkomt.
Betaal je de hele of de halve spread?
Koop je 50 stuks, dan betaal je €5.005. Tegen de middenprijs zouden die €5.000 waard zijn: €5 aankoopimpact, de helft van de spread maal het aantal stuks.
Verkoop je dezelfde 50 stuks direct terug tegen de ongewijzigde biedprijs, dan ontvang je €4.995. Het verschil tussen aankoop en verkoop is €10, de volledige spread maal 50. Commissie komt daar nog bij.
Die halve spread is een vergelijking met de middenprijs, geen afzonderlijke afschrijving door de broker. Bij een verkoop maanden later zijn koers én spread veranderd. Je kunt het toekomstige verkoopresultaat dus niet uit de spread van vandaag afleiden.
Een kleine commissie kan toch duurder uitpakken
Stel dat je 50 stuks van precies dezelfde ETF koopt. Beide fictieve beurzen hebben op hetzelfde moment een middenprijs van €100 en voldoende volume.
Brede tabel: schuif opzij om alle kolommen te bekijken.
| Aankoop | Beurs A | Beurs B |
|---|
| Bied / laat | €99,85 / €100,15 | €99,95 / €100,05 |
| Volledige spread | 0,30% | 0,10% |
| Koopprijs voor 50 stuks | €5.007,50 | €5.002,50 |
| Commissie per order | €1 | €3 |
| Totaal betaald | €5.008,50 | €5.005,50 |
Beurs B is in dit voorbeeld €3 goedkoper, ondanks de hogere commissie. In werkelijkheid kunnen ook middenprijzen verschillen. Vergelijk daarom vooral de uitvoerbare laatprijs plus kosten voor jouw aantal stuks, op hetzelfde moment en in dezelfde valuta.
Gebruik de Tradegate-of-Xetra-calculator om een route door te rekenen. Bekijk daarnaast alle DEGIRO-kosten voor kosten die buiten deze vergelijking vallen.
Waarom verandert de spread?
Meer onzekerheid maakt een scherpe prijs lastiger. Rond nieuws of bij hevige koersbewegingen kunnen bied en laat verder uit elkaar liggen. Ook de beschikbare liquiditeit en de omvang van jouw order spelen mee: één aantrekkelijke prijs zegt weinig als er maar een paar stuks beschikbaar zijn.
Bij ETF’s telt bovendien de handel in de onderliggende beleggingen mee. Volgens Vanguard kunnen spreads breder worden wanneer die markten gesloten zijn, omdat market makers de waarde moeilijker kunnen bepalen. Alleen naar het zichtbare handelsvolume van één ETF-notering kijken geeft daardoor een onvolledig beeld.
Een wereld-ETF bevat markten die niet allemaal tegelijk open zijn. Er bestaat dus geen universeel perfect handelsuur. Controleer de actuele quote en de openingstijden van de relevante beurzen.
Wat doet een grotere order met je prijs?
Stel dat er 10 stuks te koop staan voor €100,10 en daarna 40 voor €100,20. Een marktorder voor 50 stuks kost bij een ongewijzigd orderboek €5.009: gemiddeld €100,18 per stuk. Dat is €4 meer dan wanneer alle 50 stuks beschikbaar waren tegen de beste laatprijs.
Deze afwijking van de verwachte uitvoeringsprijs heet slippage. De spread beschrijft het verschil tussen de beste bied en laat; slippage gaat over jouw werkelijke uitvoering. Een bewegende markt kan eveneens slippage veroorzaken.
Helpt een limietorder tegen spreadkosten?
Een kooplimiet bepaalt de hoogste prijs die je accepteert; een verkooplimiet de laagste. Daarmee begrens je de prijs, maar je order kan onuitgevoerd blijven of slechts gedeeltelijk worden gevuld. Een marktorder geeft geen prijsgarantie. Dit onderscheid staat in de orderuitleg van Investor.gov.
Bij bied €99,90 en laat €100,10 kan een kooplimiet van €100 blijven liggen. Een kooplimiet van €100,10 kan wel direct tegen de laatprijs worden uitgevoerd. Een limietorder neemt de spread dus niet automatisch weg. Hij begrenst wat je bereid bent te betalen.
Controleer deze vijf punten vóór je koopt
- Controleer ISIN, beurs en handelsvaluta: vergelijk dezelfde belegging.
- Bekijk de actuele biedprijs, laatprijs en beschikbare aantallen.
- Reken met je daadwerkelijke aantal stuks, niet alleen met het spreadpercentage.
- Tel commissie en eventuele valutakosten bij de uitvoerbare aankoopprijs op.
- Kies bewust je limiet en controleer na afloop de uitvoering.
Veelgestelde vragen over spreads
Wat is een goede spread?
Er is geen grens die voor iedere belegging geldt. Vergelijk dezelfde belegging op verschillende momenten en handelsplaatsen. Een breed gespreide aandelen-ETF en een lastig verhandelbaar klein aandeel hebben andere handelsomstandigheden.
Is de spread hetzelfde als ETF-kosten of een premie?
Nee. De spread hoort bij kopen en verkopen; lopende fondskosten worden binnen het fonds verwerkt. Een premie of korting beschrijft het verschil tussen de beursprijs en de intrinsieke fondswaarde. Een ETF kan tegelijk een kleine spread en een premie hebben.
Krijgt mijn broker de spread?
Dat kun je niet uit de bied- en laatprijzen afleiden. De spread is het prijsverschil tussen beschikbare koop- en verkooporders, geen automatische brokervergoeding. De precieze uitvoering en eventuele vergoedingen hangen af van de handelsroute.
Bronnen en controle: definities en ordertypen gecontroleerd bij Investor.gov; ETF-handelsomstandigheden bij Vanguard op 1 oktober 2026. Rekenvoorbeelden zijn eigen illustraties zonder koersbewegingen, belastingen of valutakosten, tenzij vermeld. Algemene uitleg, geen persoonlijk beleggingsadvies.